Hasło przewodnie:
„Czytanie ze zrozumieniem – pierwsza linia obrony przed manipulacją. Historia dla małych i dużych.”
1. Wprowadzenie do programu
Żyjemy w środowisku informacyjnym, w którym odbiorca codziennie styka się z nadmiarem treści: krótkimi komunikatami, nagłówkami, uproszczonymi narracjami, materiałami perswazyjnymi oraz informacjami trudnymi do zweryfikowania. W takich warunkach rośnie znaczenie kompetencji, które pozwalają nie tylko „czytać”, ale rozumieć, interpretować i oceniać przekaz.
Czytanie ze zrozumieniem jest dziś ściśle powiązane z myśleniem krytycznym: umiejętnością zadawania pytań, odróżniania faktów od opinii, rozpoznawania założeń autora, oceny wiarygodności źródła i wyciągania wniosków. To z kolei wzmacnia odporność na manipulację informacyjną – od clickbaitowych uproszczeń, przez półprawdy, aż po celową dezinformację.
Program czytelniczy Czytam Przygody Kyre, więc wiem. powstał jako odpowiedź na te realia: ma wspierać biblioteki w roli lokalnych centrów kompetencji przyszłości – miejsc, w których czytanie staje się narzędziem rozumienia świata, a nie wyłącznie aktywnością rekreacyjną.
2. Główna idea programu
Program wspiera biblioteki szkolne i publiczne w rozwijaniu kompetencji czytania ze zrozumieniem jako fundamentu krytycznego myślenia i świadomego korzystania z informacji i technologii. Jego osią jest praca z tekstem w sposób, który wzmacnia:
- rozumienie i interpretację treści,
- umiejętność zadawania pytań do tekstu,
- wnioskowanie i łączenie informacji,
- świadomość mechanizmów wpływu i manipulacji.
Program nie opiera się na samym „czytaniu dla czytania”. Koncentruje się na jakości czytania.
3. Główne założenia programu
3.1. Selekcja wartościowych treści
Program wspiera tworzenie i dystrybucję książek z serii Przygody Kyre. Bajki, dzięki której dzieci uczą się:
- jak działa język perswazji,
- jak rozpoznawać kłamczucha,
- jak budować relacje,
- jak rozwiązywać problemy,
- jak bezpiecznie poruszać się w środowisku cyfrowym.
W ramach programu mecenasi (partnerzy instytucjonalni) przekazują książki do bibliotek szkolnych i publicznych. Model mecenatu jest zaprojektowany w sposób prosty operacyjnie: biblioteka otrzymuje zasób do wielokrotnego wykorzystania (wypożyczenia, zajęcia, strefy czytania), a partner społeczny ma jasny, mierzalny wkład w rozwój kompetencji dzieci i młodzieży w swoim regionie.
3.2. Pakiet materiałów praktycznych do realizacji zajęć
Program dostarcza bibliotekom, nauczycielom i edukatorom gotowe materiały dydaktyczne, które umożliwiają prowadzenie zajęć rozwijających czytanie ze zrozumieniem oraz kompetencje krytycznego myślenia w oparciu o serię książek Przygody Kyre.
Centralnym elementem wsparcia metodycznego jest e-book Księga Wrót – zestaw praktycznych materiałów edukacyjnych – w tym karty pracy, zadania analityczne, łamigłówki, scenariusze aktywności oraz materiały do pracy indywidualnej i zespołowej.
Materiały te zostały zaprojektowane tak, aby można było je dowolnie łączyć i łatwo wykorzystać minimalizując czas przygotowania zajęć przez bibliotekarza lub nauczyciela. Mają formę kart do druku lub pracy na tabletach, co ułatwia ich wykorzystanie w różnych warunkach edukacyjnych. Księga Wrót zawiera jasne instrukcje wykorzystania ćwiczeń oraz klucz odpowiedzi. Dzięki temu biblioteka lub szkoła może łatwo wdrożyć zajęcia pod hasłem: „Czytam Przygody Kyre, więc wiem.”
Założeniem jest partnerska współpraca: biblioteka wybiera format działania (zajęcia cykliczne, wydarzenie jednorazowe, praca projektowa), a program dostarcza spójny pakiet metodyczny wspierających rozwój kompetencji potrzebnych w obliczu rosnących wyzwań bezpieczeństwa cyfrowego.
4. Strefy czytania z książką od mecenasa
Program zakłada tworzenie w bibliotekach „Stref Czytania” – miejsc i działań dostępnych przez cały rok, opartych na książce/książkach od mecenasów i materiałach do pracy z tekstem. Strefa może mieć formę:
- stałego kącika tematycznego w czytelni (książka + przygotowane zadania),
- cyklicznych spotkań „Czytam Przygody Kyre, więc wiem”,
- klubów czytelniczo-analitycznych dla klas lub grup.
Aktywność Strefy Czytania może być powiązana z ważnymi datami edukacyjnymi i czytelniczymi.
5. Dla kogo jest program
Program jest zaprojektowany tak, aby był atrakcyjny dla partnerów instytucjonalnych, którzy szukają działań edukacyjnych o realnym wpływie społecznym:
- Banki i instytucje finansowe – program wspiera odpowiedzialność społeczną oraz edukację decyzji opartych na rozumieniu informacji oraz cyberbezpieczeństwa (ważną również w kontekście bezpieczeństwa ekonomicznego i odporności na oszustwa).
- Firmy technologiczne – program rozwija bezpieczeństwo informacyjne i kompetencje cyfrowe.
- Fundacje korporacyjne – możliwość finansowania programu o jasnych celach edukacyjnych i mierzalnych rezultatach, realizowanego lokalnie w bibliotekach.
- Samorządy – wzmocnienie roli bibliotek jako centrów edukacji kompetencji przyszłości, wspieranie dzieci i rodzin, wzrost spójności społecznej i jakości edukacji lokalnej z naciskiem na cyberbezpieczeństwo i odporność na manipulację.
6. Długofalowy efekt programu
Zakładane rezultaty programu obejmują:
- rozwój czytania ze zrozumieniem (interpretacja treści, wnioskowanie, praca z kontekstem),
- wzrost kompetencji myślenia krytycznego (zadawania pytań, rozpoznania argumentów, oceny źródeł),
- większą odporność młodych ludzi na manipulację, dezinformację i presję w środowisku cyfrowym (mniej reaktywności, więcej analizy),
- wzmocnienie bibliotek jako lokalnych centrów kompetencji przyszłości,
- rozwój podstawowych kompetencji bezpieczeństwa cyfrowego i higieny informacyjnej.
W dłuższej perspektywie program pomaga rozwijać kompetencje, które chronią dzieci w cyfrowym świecie – uczy je uważnego czytania, rozumienia informacji oraz analizy treści.
7. Współpraca bibliotek z mecenasem programu
Biblioteki uczestniczące w programie realizują działania czytelnicze przy wsparciu mecenasa programu. W ramach współpracy biblioteka zobowiązuje się do:
- oznaczenia Strefy Czytania informacją o wsparciu mecenasa (np. logo lub tabliczka „Strefa Czytania powstała dzięki wsparciu…”),
- umieszczenia informacji o mecenacie w materiałach promujących działania w bibliotece (np. plakaty, ogłoszenia, wydarzenia),
- informowania o udziale w programie w kanałach komunikacji biblioteki (np. strona internetowa, media społecznościowe),
- wskazywania mecenasa jako partnera programu podczas wydarzeń i spotkań czytelniczych realizowanych w ramach projektu,
- umożliwienia wykorzystania informacji o udziale biblioteki w programie w komunikacji mecenasa (np. w materiałach informacyjnych lub raportach społecznych),
- realizowania działań czytelniczych w Strefie Czytania z wykorzystaniem książek i materiałów programu.
Założeniem współpracy jest partnerskie działanie na rzecz rozwoju kompetencji czytelniczych, informacyjnych i cyfrowych dzieci i młodzieży w lokalnej społeczności.
8. Korzyści dla mecenasa programu
Mecenat nad programem „Czytam Przygody Kyre, więc wiem” pozwala partnerowi instytucjonalnemu połączyć działania społeczne z długofalową komunikacją wartości, ponieważ daje możliwość:
- możliwość prowadzenia całorocznej komunikacji edukacyjnej i content marketingu opartego na programie:
gotowy, dostarczony mecenasom kalendarz inspiracji - budowanie wizerunku instytucji odpowiedzialnej społecznie, wspierającej kompetencje przyszłości:
wsparcie edukacji dzieci w zakresie czytania ze zrozumieniem, krytycznego myślenia i bezpieczeństwa cyfrowego - obecność w bibliotekach i lokalnych społecznościach poprzez Strefy Czytania:
informacje do prasy - udział w wydarzeniach lokalnych oraz wykorzystanie programu w raportach społecznych.